# ONA: Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt

> ONA is een examenonderdeel over werk in Nederland. Het hoort bij de oude wet, de Wi2013. Onder de Wi2021 is er geen examen ONA: de MAP komt in de plaats. Zie [welk examen moet ik doen](https://axad.ai/nl/inburgering/welk-examen-moet-ik-doen/index.md).

Gecontroleerd met officiële bronnen op 22 nov 2026. https://axad.ai/nl/inburgering/ona · [Read this in English](https://axad.ai/en/inburgering/ona/index.md)

## Wat is ONA

ONA is de afkorting van Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt. inburgeren.nl zegt dat het examen gaat over werken en werk zoeken.

inburgeren.nl zegt dat het examen 2 delen heeft: opdrachten die samen een portfolio zijn, daarna een ONA-cursus van 64 uur óf een eindgesprek. Het kost € 40. Je betaalt met iDEAL, Wero of met je lening.

Bron: [Kennisexamens: KNM, MAP, ONA, PVT (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/examen-doen/inhoud-kennisexamens.jsp), [Hoeveel kost inburgeren? (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/inburgeren-betalen/index.jsp)

## Wie moet nog ONA doen

inburgeren.nl zegt dat je ONA alleen doet als je moet inburgeren onder de Wi2013, of als je vrijwillig inburgert. Vrijwillig betekent dat je het zelf wilt, bijvoorbeeld om te naturaliseren of een sterkere verblijfsvergunning aan te vragen.

De Wi2013 is de wet voor plichten die vóór 2022 begonnen. Rijksoverheid.nl zegt dat iedereen die vanaf 1 januari 2022 moet inburgeren onder de Wi2021 valt. inburgeren.nl noemt ONA voor plichten die begonnen vanaf 1 januari 2015.

Je hoeft geen ONA te doen als inburgeren.nl zegt dat een van deze dingen waar is:

- je plicht begon vóór 1 januari 2015;
- je plicht valt onder de Wi2021;
- je hebt een diploma van een entreeopleiding (mbo niveau 1), in het Nederlands;
- je kreeg vrijstelling omdat je in Nederland hebt gewerkt.

Voor naturalisatie zegt de IND: doe je het examen in Nederland, dan haal je ook ONA. Doe je het in het buitenland, bij een Nederlandse ambassade, dan zijn de onderdelen KNM en de vier taalexamens op A2.

Bron: [Kennisexamens: KNM, MAP, ONA, PVT (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/examen-doen/inhoud-kennisexamens.jsp), [Welke examens (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/examen-doen/index.jsp), [U gaat inburgeren: in het kort (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/u-gaat-inburgeren/), [Wet inburgering 2021 (Rijksoverheid.nl)](https://www.rijksoverheid.nl/themas/migratie-en-reizen/inburgeren-in-nederland/nieuwe-wet-inburgering), [Staatsblad 2025, 179: wijziging Besluit inburgering 2021 (Officiële bekendmakingen)](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2025-179.html), [Civic integration for naturalisation (IND)](https://ind.nl/en/dutch-citizenship/civic-integration-for-naturalisation)

## Nieuwe inburgeraars: de MAP, niet ONA

Het Staatsblad (2025) zegt dat ONA geen onderdeel is van de Wi2021. De MAP (Module Arbeidsmarkt en Participatie) is in de plaats gekomen. Een nieuwe inburgeraar doet dus geen examen ONA.

- inburgeren.nl zegt dat je de MAP bij je gemeente doet en dat het gratis is. In je PIP en in Mijn Inburgering staat of je de MAP moet doen.
- De MAP heeft 2 delen: arbeidsmarkt (welke banen er zijn, welke bij je passen, hoe je solliciteert) en participatie (praktijkopdrachten, zoals vrijwilligerswerk, stage of betaald werk).
- Je moet klaar zijn voor het einde van je inburgeringstermijn.
- Rijksoverheid.nl zegt dat de MAP bij de B1-route en de Z-route hoort.

DUO zegt dat sommige vrijwillige inburgeraars geen ONA-cursus meer kunnen vinden, omdat er minder zijn. Hun gemeente kan dan de MAP aanbieden.

Bron: [Staatsblad 2025, 179: wijziging Besluit inburgering 2021 (Officiële bekendmakingen)](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2025-179.html), [Kennisexamens: KNM, MAP, ONA, PVT (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/examen-doen/inhoud-kennisexamens.jsp), [Hoeveel kost inburgeren? (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/inburgeren-betalen/index.jsp), [Wet inburgering 2021 (Rijksoverheid.nl)](https://www.rijksoverheid.nl/themas/migratie-en-reizen/inburgeren-in-nederland/nieuwe-wet-inburgering), [Examen doen onder de Wi2021 (DUO Zakelijk)](https://duo.nl/zakelijk/inburgering-ketenpartners/wet-inburgering-2021/examens-wi2021/examen-doen-wi2021.jsp)

## Zo werkt ONA: het portfolio

Zo werkt ONA onder de Wi2013. inburgeren.nl zegt dat je eerst een portfolio maakt van 8 resultaatkaarten. Vraagt een kaart om een bewijs, dan voeg je dat toe. De kaarten en de bewijzen samen zijn je portfolio.

De 8 kaarten zijn: beroepenoriëntatie, realistisch beroepsbeeld, je eigenschappen kennen, beroepskansen, beroepscompetenties, netwerk opbouwen, werk vinden en werkcultuur. In de toelichting van DUO staat dat je ze invult voor één beroep dat je wilt doen, in het Nederlands. Bij de kaart over werk vinden hoort een cv, een sollicitatiebrief en 2 sollicitatieformulieren.

In de toelichting van DUO staat dat je hulp mag vragen, maar dat je de kaarten zelf invult. inburgeren.nl zegt dat DUO niet kan helpen bij het invullen en geen voorbeeld van een portfolio heeft. DUO publiceert wel de toelichting en een woordenlijst.

1. Log in op Mijn Inburgering met DigiD en kies ONA.
2. Verstuur de resultaatkaarten en de bewijzen.
3. Betaal € 40.
4. Kies hoe je verdergaat: een eindgesprek of een ONA-cursus van 64 uur.

DUO kijkt het portfolio na. inburgeren.nl zegt dat dit 6 weken kan duren. Keurt DUO het af, dan pas je het aan en stuur je het opnieuw op. Nakijken duurt dan weer 6 weken.

Geen DigiD? inburgeren.nl zegt dat je de kaarten en een formulier per post kunt sturen. Dan kun je de cursus van 64 uur niet kiezen.

Bron: [Kennisexamens: KNM, MAP, ONA, PVT (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/examen-doen/inhoud-kennisexamens.jsp), [Toelichting Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (inburgeren.nl, pdf)](https://www.inburgeren.nl/images/ona-toelichting.pdf)

## Het eindgesprek of de cursus

- **Eindgesprek.** inburgeren.nl zegt dat 2 mensen van DUO je vragen stellen over je resultaatkaarten. Het duurt ongeveer 30 minuten. De wachttijd is 6 weken. Je krijgt de uitslag binnen 8 weken, per brief en in Mijn Inburgering. Slaag je, dan ben je geslaagd voor ONA.
- Je praat alleen Nederlands. In de toelichting staat dat taalfouten niet erg zijn: DUO kijkt niet naar je Nederlands.
- Slaag je niet, of zeg je het eindgesprek te laat af? Dan stuur je je portfolio opnieuw op, betaal je opnieuw en doe je een nieuw eindgesprek.
- **Cursus van 64 uur.** Dan hoef je het eindgesprek niet te doen. inburgeren.nl zegt dat je de cursus doet bij een school op zoekinburgerschool.nl. Vraag de school of zij ONA geeft. De school geeft je uren door aan DUO. In de toelichting staat dat de school het Blik op Werk-keurmerk moet hebben.

Bron: [Kennisexamens: KNM, MAP, ONA, PVT (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/examen-doen/inhoud-kennisexamens.jsp), [Toelichting Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (inburgeren.nl, pdf)](https://www.inburgeren.nl/images/ona-toelichting.pdf)

## Vrijstelling

Sommige mensen hoeven geen ONA te doen. inburgeren.nl noemt dit vrijstelling. De belangrijkste situaties:

- **Je hebt de MAP afgerond.** Je hoeft niets aan te vragen. Je gemeente geeft DUO de datum van je eindgesprek MAP door, bijvoorbeeld via je PIP. Binnen 8 weken krijg je een brief van DUO dat je vrijstelling hebt.
- **Je hebt in Nederland gewerkt.** Je werkte in loondienst, in de afgelopen 12 maanden minstens 6 maanden, minstens 48 uur per maand. Je vraagt de vrijstelling aan in Mijn Inburgering. DUO beslist binnen 8 weken.
- **Je hebt een eigen bedrijf.** Een van deze dingen moet waar zijn: je stond de afgelopen 12 maanden minstens 6 maanden ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, met een winst van minstens € 4.575,40; je krijgt bijstand voor zelfstandigen (Bbz 2004); of op je verblijfsvergunning staat Arbeid als Zelfstandige. Je vraagt het aan met een formulier, per post.
- **Je bent DGA, of je werkt voor een internationale organisatie,** of voor een bedrijf dat geen sociale premies afdraagt. Je vraagt het aan met een formulier, per post.
- **Je bent volledig arbeidsongeschikt, of al volledig met vervroegd pensioen.** Je vraagt het aan met een formulier.
- **Je hebt een diploma van een entreeopleiding (mbo niveau 1)** en je plicht begon tussen 1 januari 2015 en 1 januari 2022. Je hoeft niets aan te vragen: DUO stuurt een brief.

Heb je ONA al betaald? inburgeren.nl zegt dat je geen geld terugkrijgt.

Heb je 5 jaar of langer in Nederland gewerkt en woon je hier 10 jaar? Dan krijg je misschien vrijstelling voor alle examens. De IND noemt voor naturalisatie ook vrijstellingen voor ONA, zoals werk in de afgelopen 12 maanden, een eigen bedrijf, de AOW-leeftijd of blijvend arbeidsongeschikt zijn.

Bron: [Vrijstelling Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/minder-of-geen-examens/vrijstelling-orientatie-op-de-nederlandse-arbeidsmarkt.jsp), [Diploma gehaald (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/minder-of-geen-examens/diploma-gehaald.jsp), [Lang in Nederland gewoond en gewerkt (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/minder-of-geen-examens/lang-in-nederland-gewoond-en-gewerkt.jsp), [Civic integration for naturalisation (IND)](https://ind.nl/en/dutch-citizenship/civic-integration-for-naturalisation), [Staatsblad 2025, 179: wijziging Besluit inburgering 2021 (Officiële bekendmakingen)](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2025-179.html)

## Waar Axad helpt

Axad heeft geen oefenstof voor ONA en schrijft je portfolio niet. Axad kan wel helpen met het Nederlands dat werk nodig heeft: een korte brief schrijven, een formulier invullen, praten over je werk. De oefensets zijn gratis en zonder account.

- [Oefenen Schrijven A2](https://axad.ai/nl/inburgering/oefenen/a2/schrijven): brieven, formulieren en korte teksten.
- [Oefenen Spreken A2](https://axad.ai/nl/inburgering/oefenen/a2/spreken): korte gesprekken over gewone situaties.
- [KNM thema 1: Werk en inkomen](https://axad.ai/nl/inburgering/oefenen/a2/knm/thema-1-werk-en-inkomen): de KNM-vragen over werk.
- [Alle oefensets](https://axad.ai/nl/inburgering/oefenen)

## Vragen

### Moet ik in 2026 ONA doen?

Alleen als je inburgert onder de Wi2013 met een plicht vanaf 1 januari 2015, of als je vrijwillig inburgert. Onder de Wi2021 is er geen examen ONA. Je doet de MAP bij je gemeente.

### Hoe krijg ik vrijstelling voor ONA?

Dat hangt af van jouw situatie. Heb je de MAP afgerond, dan stuurt DUO een brief en hoef je niets aan te vragen. Werkte je in 6 van de afgelopen 12 maanden minstens 48 uur per maand, dan vraag je het aan in Mijn Inburgering.

### Wat is het ONA-portfolio?

8 resultaatkaarten, ingevuld voor één beroep dat je wilt doen, plus bewijzen. Je stuurt ze naar DUO in Mijn Inburgering. DUO heeft geen voorbeeld van een portfolio en kan niet helpen bij het invullen.

### Wat gebeurt er in het ONA-eindgesprek?

2 mensen van DUO stellen vragen over je resultaatkaarten. Het duurt ongeveer 30 minuten. Je praat Nederlands, maar DUO kijkt niet naar je Nederlands.

### Kan ik een cursus doen in plaats van het eindgesprek?

Ja. Als DUO je portfolio goedkeurt, kun je een ONA-cursus van 64 uur doen bij een school. Dan hoef je het eindgesprek niet te doen. Dit kan niet als je je portfolio per post hebt gestuurd.

### Wat kost ONA?

€ 40. De MAP bij je gemeente is gratis.

Axad is onafhankelijk: geen onderdeel van DUO of de Nederlandse overheid. Niets hier is een officiële uitslag of juridisch advies.
