# KNM-thema 7: Staatsinrichting en rechtsstaat

> Staatsinrichting en rechtsstaat is thema 7 van de acht KNM-thema’s. Volgens de eindtermen weet je in hoofdlijnen hoe de democratische rechtsstaat is ingericht, hoe je ermee kunt omgaan en hoe je erbij betrokken kunt zijn. Het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen staat in dit thema. Zie de [KNM-pagina](https://axad.ai/nl/inburgering/knm/index.md) voor het examen.

Gecontroleerd met de officiële bronnen op 20 nov 2026. https://axad.ai/nl/inburgering/knm/themas/state-and-rule-of-law · [Read this in English](https://axad.ai/en/inburgering/knm/themes/state-and-rule-of-law/index.md)

## Wat de eindtermen omvatten

- Hoe de staat is ingericht: Nederland is een koninkrijk en de Koning heeft vooral een ceremoniële functie; het parlement bestaat uit twee Kamers die samen met de regering wetten maken; er zijn meerdere politieke partijen; ministers en de minister-president; drie bestuursniveaus (rijk, provincies en gemeenten); en het lidmaatschap van de EU, met vrij verkeer van personen en goederen.
- De drie machten: wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht zijn gescheiden. Je moet een uitspraak van een rechter accepteren, maar je kunt in hoger beroep gaan.
- Stemmen: het verschil tussen actief en passief kiesrecht; de verkiezingen voor gemeenten, provincies, Tweede Kamer, Europees Parlement en waterschappen, en referenda; en dat niet-Nederlanders die langer dan vijf jaar in Nederland wonen mogen deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen.
- Belangrijke wettelijke bepalingen: vrouwen en mannen zijn voor de wet gelijkwaardig; vrijheid van meningsuiting en de grenzen ervan; godsdienstvrijheid, en dat de wetten van de staat boven die van religie en traditie staan; gelijke behandeling en het discriminatieverbod (artikel 1 van de Grondwet); privacy; bescherming van het lichaam (huiselijk geweld, eerwraak, het slaan van kinderen en besnijdenis van meisjes zijn strafbaar); en orgaandonatie en hoe je vastlegt dat je niet wilt meewerken.
- Zelfbeschikking van vrouwen: je weet dat vrouwen in Nederland zelfbeschikkingsrecht hebben en wat dit betekent (eindterm 7.2.8).

Bron: [Staatscourant 2024, 15802: eindtermen KNM (Bijlage 2 bij de Regeling inburgering 2021)](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2024-15802.html)

## Wat je moet weten en hoe er wordt gevraagd

In de eindtermen staat dat je de naam van de Koning en van de minister-president kent. Twee punten zijn op verzoek van de minister aan de eindtermen toegevoegd: dat de wetten van de staat boven die van religie en traditie staan (eindterm 7.2.3) en dat vrouwen zelfbeschikkingsrecht hebben (eindterm 7.2.8). Zie [wijzigingen KNM 2025](https://axad.ai/nl/inburgering/knm/wijzigingen-2025/index.md).

In de eindtermen staat vooral wat je moet weten: veel regels beginnen met “Weet dat…”. Het KNM-examen is één toets van 45 minuten op de computer. Je beantwoordt vragen over elk thema. De vragen zijn geschreven op taalniveau A2 en gebruiken beeldmateriaal. Ze gaan over situaties uit het dagelijks leven. Volgens Cito wordt kennis in het nieuwe examen direct gevraagd, met foto’s en zonder introductiefilmpjes.

Nederlandse woorden die je tegenkomt in de eindtermen van dit thema: koninkrijk, Tweede Kamer, Eerste Kamer, regering, minister-president, rechtsstaat, kiesrecht, gemeenteraadsverkiezingen, vrijheid van meningsuiting, godsdienstvrijheid, Grondwet, zelfbeschikkingsrecht, orgaandonatie.

Bron: [Staatscourant 2024, 15802: eindtermen KNM (Bijlage 2 bij de Regeling inburgering 2021)](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2024-15802.html), [Kennisexamens – Examen doen – Inburgeren (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/examen-doen/inhoud-kennisexamens.jsp), [KNM-examen in een nieuw jasje – beter, moderner, relevanter! – Cito](https://cito.nl/actueel/knm-examen-in-een-nieuw-jasje-beter-moderner-relevanter)

## Oefenen en andere thema’s

Wil je zien hoe de vragen eruitzien? Open de twee officiële oefenexamens KNM van DUO op de pagina [Oefenen](https://www.inburgeren.nl/examen-doen/oefenen.jsp): [KNM 1](https://oefenexamensduo.optimumassessment.com/spa/assessment-login/#/VJMM) en [KNM 2](https://oefenexamensduo.optimumassessment.com/spa/assessment-login/#/VY2K). Volgens Cito geven ze een duidelijk beeld van het nieuwe examen. Deze pagina kopieert ze niet. Alle officiële sets staan op [officiële oefenexamens](https://axad.ai/nl/inburgering/officiele-oefenexamens/index.md).

De geschiedenis achter de holocaust en 4 en 5 mei staat in [Geschiedenis en geografie](https://axad.ai/nl/inburgering/knm/themas/history-and-geography/index.md). Politie, bezwaar en de ombudsman staan in [Instanties](https://axad.ai/nl/inburgering/knm/themas/institutions/index.md). De leerplicht en de verantwoordelijkheid van ouders staan in [Onderwijs en opvoeding](https://axad.ai/nl/inburgering/knm/themas/education-and-parenting/index.md).

Bron: [Oefenen – Examen doen – Inburgeren (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/examen-doen/oefenen.jsp), [KNM-examen in een nieuw jasje – beter, moderner, relevanter! – Cito](https://cito.nl/actueel/knm-examen-in-een-nieuw-jasje-beter-moderner-relevanter), [Staatscourant 2024, 15802: eindtermen KNM (Bijlage 2 bij de Regeling inburgering 2021)](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2024-15802.html)

## Zo helpt Axad bij dit thema

Maak kaarten van de Nederlandse woorden hierboven. Selecteer een regel uit de eindtermen, of een andere Nederlandse tekst, in een willekeurige app op je Mac en houd de fn-toets ingedrukt: Axad toont de tekst in stukjes en woord voor woord en leest hem voor. Axad bewaart flashcards met spaced repetition (FSRS), en woorden die je mist worden kaarten. In de tutor geef jij eerst je eigen antwoord; daarna legt de tutor uit.

De KNM-oefening in Axad zijn de officiële sets: ze openen in de app en worden op je eigen Mac opgehaald van de oefensite van DUO. Axad host, kopieert of verkoopt ze niet. Axad is onafhankelijk en geen onderdeel van DUO of de Nederlandse overheid. Download [Axad voor Mac](https://axad.ai/download).

Bron: [Oefenen – Examen doen – Inburgeren (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/examen-doen/oefenen.jsp)

## Oefenen met Axad

Axad schrijft eigen gratis oefenstof voor dit onderdeel: [KNM thema 7: Staatsinrichting en rechtsstaat](https://axad.ai/nl/inburgering/oefenen/a2/knm/thema-7-staatsinrichting-en-rechtsstaat). Je antwoordt op de pagina en ziet meteen het goede antwoord, zonder account.

[Alle oefensets](https://axad.ai/nl/inburgering/oefenen)

## Vragen

### Is Staatsinrichting en rechtsstaat een apart examen?

Nee. KNM is één examen van 45 minuten op de computer. Je beantwoordt vragen over elk van de acht thema’s, dus ook over dit thema.

### Waar kan ik Staatsinrichting en rechtsstaat oefenen?

Open de officiële oefenexamens KNM 1 en KNM 2 op inburgeren.nl. Check de datum van ander oefenmateriaal: het KNM-examen is op 1 juli 2025 veranderd.

## Bronnen

Elk feit op deze pagina komt van deze pagina's. Gelezen op 20 nov 2026.

1. [Staatscourant 2024, 15802: eindtermen KNM (Bijlage 2 bij de Regeling inburgering 2021)](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2024-15802.html)
2. [Kennisexamens – Examen doen – Inburgeren (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/examen-doen/inhoud-kennisexamens.jsp)
3. [KNM-examen in een nieuw jasje – beter, moderner, relevanter! – Cito](https://cito.nl/actueel/knm-examen-in-een-nieuw-jasje-beter-moderner-relevanter)
4. [Oefenen – Examen doen – Inburgeren (inburgeren.nl)](https://www.inburgeren.nl/examen-doen/oefenen.jsp)

Axad is onafhankelijk. Axad is geen onderdeel van DUO of de Nederlandse overheid. Niets hier is een officiële uitslag of juridisch advies.
